Een brief van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) kan over veel verschillende onderwerpen gaan. Soms is het goed nieuws, zoals de bevestiging dat je studiefinanciering is toegekend. Maar vaker zorgt een DUO-brief voor vragen of onrust: een aanmaning voor een openstaande schuld, een brief over de diplomaboete, of een mededeling dat je terugbetaling begint. Op deze pagina leggen we uit wat DUO is, welke soorten brieven je kunt ontvangen en wat je in elk geval kunt doen.
DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. Dit is een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. DUO is verantwoordelijk voor de uitvoering van de studiefinanciering in Nederland. Dat betekent dat DUO beslist over het toekennen van een studentenbeurs of -lening, maar ook over de terugbetaling van wat je hebt geleend. Naast studiefinanciering voert DUO ook regelingen uit voor het schoolgeld in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs, de leraarsbeurs en diverse andere onderwijsregelingen.
Als je ooit studiefinanciering hebt ontvangen, heb je vrijwel zeker op enig moment een brief of bericht van DUO gekregen. Zelfs jaren na je studie kan DUO je nog benaderen, bijvoorbeeld wanneer je begint met terugbetalen of wanneer DUO vaststelt dat je in het verleden ten onrechte studiefinanciering hebt ontvangen.
Na het afsluiten van je studie of het stoppen met studeren begint op een gegeven moment de terugbetalingsperiode. DUO hanteert twee systemen, afhankelijk van wanneer je hebt gestudeerd.
Als je gebruik hebt gemaakt van het leenstelsel (ingegaan per 2015 voor hbo en wo, per 2017 voor mbo), betaal je terug op basis van je draagkracht. Dat wil zeggen dat DUO elk jaar kijkt naar je inkomen. Ligt je inkomen onder een bepaalde drempelwaarde, dan betaal je (tijdelijk) niets. Ligt je inkomen erboven, dan betaal je een percentage van het inkomen boven die drempel. DUO stelt de maandelijkse termijn elk jaar opnieuw vast op basis van je belastingaangifte van het voorgaande jaar.
Ontvang je een brief waarin DUO je nieuwe maandbedrag meedeelt, dan is het verstandig om dit te controleren. DUO baseert de berekening op het inkomen dat de Belastingdienst heeft doorgegeven. Als je inkomen het afgelopen jaar sterk is gedaald, door werkloosheid of andere omstandigheden, kun je DUO vragen om alvast te rekenen met een lager geschat inkomen. Dit heet een draagkrachtverzoek.
Heb je gestudeerd voor 2015 (wo of hbo) of voor 2017 (mbo) en studiefinanciering geleend, dan val je mogelijk onder het oude stelsel. In dat geval betaal je een vaste maandelijkse termijn terug over een periode van 15 jaar. De hoogte van die termijn hangt af van de totale schuld. Ook bij het oude stelsel bestaat een draagkrachtregeling: als je inkomen structureel laag is, kun je een aangepaste termijn aanvragen.
Naast een lening voor levensonderhoud of collegegeld kon je als student ook een OV-chipkaart ontvangen voor gratis reizen in het openbaar vervoer. Dit heet de studentenreisvoorziening. Als je langer van deze reisvoorziening gebruik hebt gemaakt dan je recht had, of als je niet tijdig hebt doorgegeven dat je gestopt bent met studeren, kan DUO de waarde van de te veel gebruikte reismaanden terugvorderen.
Een brief over de OV-schuld bevat doorgaans een overzicht van de maanden waarvoor je onterecht hebt gereisd en het bedrag dat je moet terugbetalen. Ook voor de OV-schuld kun je een betalingsregeling aanvragen als je het bedrag niet in een keer kunt betalen.
De diplomaboete is een maatregel die geldt voor studenten die in het leenstelsel meer dan tien jaar over hun studie doen zonder een diploma te halen. Als je na tien jaar nog geen diploma hebt, wordt een deel van je lening omgezet van een zachte lening (met draagkrachtregeling) naar een hardere terugbetalingsverplichting. In de praktijk betekent dit dat je een hoger maandbedrag moet terugbetalen, omdat je geen gebruik meer kunt maken van de meest gunstige terugbetalingsvoorwaarden.
Ontvang je een brief over de diplomaboete, dan is het belangrijk om dit serieus te nemen. Controleer of de tien jaar correct is berekend. Als je van mening bent dat DUO een fout heeft gemaakt, kun je bezwaar maken.
Als je een betalingstermijn hebt gemist of niet op tijd hebt gereageerd op een eerdere brief, kan DUO een aanmaning sturen. Een aanmaning is een formele herinnering die aangeeft dat je in gebreke bent gebleven. DUO kan bij een aanmaning ook aanmaningskosten in rekening brengen. Reageer je niet op een aanmaning, dan kan DUO overgaan tot invordering via het CJIB of een deurwaarder, of het bedrag verrekenen met eventuele toeslagen of uitkeringen.
Neem bij een aanmaning altijd direct contact op met DUO. In veel gevallen is het mogelijk om alsnog een betalingsregeling te treffen, ook als je de originele betaaltermijn hebt gemist.
Als je de openstaande schuld of de maandelijkse termijn niet kunt betalen, kun je bij DUO een betalingsregeling aanvragen. DUO is in principe bereid om mee te werken, zeker als je kunt aantonen dat je financiele situatie tijdelijk moeilijk is. Bij een betalingsregeling spreek je af dat je het bedrag in kleinere termijnen terugbetaalt over een langere periode.
Voor een betalingsregeling heb je doorgaans nodig:
Je kunt een betalingsregeling aanvragen via Mijn DUO of telefonisch via de klantenservice van DUO.
Heb je een laag inkomen, dan hoef je soms tijdelijk niets terug te betalen. Dit heet een pauze in de terugbetaling, of in het kader van het leenstelsel een terugbetaling van nul euro per maand. DUO stelt dit automatisch vast als je belastingaangifte een inkomen onder de drempelwaarde laat zien. Wil je hier eerder aanspraak op maken, bijvoorbeeld omdat je dit jaar al een laag inkomen hebt maar DUO nog rekent met het inkomen van vorig jaar, dan kun je een draagkrachtverzoek indienen.
Belangrijk om te weten: ook als je tijdelijk niets betaalt, loopt de rente op je schuld gewoon door. De periode van niet-betalen telt echter niet mee als terugbetalingstermijn: die wordt verlengd met het aantal maanden dat je niet hebt betaald.
Ben je het niet eens met een beslissing van DUO? Dan kun je bezwaar maken. De bezwaartermijn bedraagt zes weken, gerekend vanaf de datum die op de beschikking staat. Dit is een harde termijn: dien je je bezwaar te laat in, dan wordt het in principe niet meer behandeld, tenzij je kunt aantonen dat het te late indienen niet aan jou te wijten was.
Een bezwaarschrift schrijf je aan DUO en moet minimaal bevatten:
Stuur het bezwaarschrift aangetekend op, zodat je bewijs hebt dat het op tijd is verzonden. DUO heeft daarna zes weken de tijd om te beslissen op je bezwaar, met een mogelijke verlenging van zes weken als meer onderzoek nodig is.
Wordt je bezwaar afgewezen, dan kun je vervolgens in beroep gaan bij de bestuursrechter. Dit is een verdere juridische stap waarbij het raadzaam kan zijn om juridische hulp in te schakelen.
Upload of plak je DUO-brief en krijg uitleg in gewone taal, een actieplan en een bezwaarbrief als je het er niet mee eens bent. Eenmalig €1,99.
Analyseer en los op →Je begint twee jaar na het einde van je studie met terugbetalen. DUO stuurt je een brief met de startdatum en het maandbedrag. Als je onder het leenstelsel valt, wordt het maandbedrag jaarlijks aangepast op basis van je inkomen.
Neem altijd contact op met DUO of maak gebruik van een dienst zoals Brief Helder om de brief te laten uitleggen. Als je het inhoudelijk niet eens bent met de beslissing, heb je zes weken de tijd om bezwaar te maken. Wacht niet te lang, want na zes weken vervalt je recht op bezwaar.
In principe niet zomaar. Na afloop van de terugbetalingsperiode (15 of 35 jaar, afhankelijk van het stelsel) wordt een eventueel restant van de schuld kwijtgescholden. Er zijn ook specifieke situaties, zoals ernstige ziekte of arbeidsongeschiktheid, waarbij DUO coulance kan tonen. Dit moet je altijd schriftelijk aanvragen en onderbouwen.
Als je een aanmaning negeert, kan DUO de schuld overdragen aan een incassobureau of deurwaarder. DUO kan ook toeslagen of uitkeringen verrekenen met de openstaande schuld. Dit leidt tot extra kosten en kan je financiele situatie verder verslechteren. Reageer altijd, ook als je het niet kunt betalen: een betalingsregeling is bijna altijd mogelijk.